شب نوشت های ایمان رئیسی

کتاب های ایمان رئیسی در بیست و هفتمین نمایشگاه کتاب تهران

ایمان رئیسی و حسام عشقی صنعتی (1393)، هرزوگ و دمورن: شیمی دان های معماری، نشر کتابکده کسری، مشهد، قیمت: 25.000 تومان

ایمان رئیسی (1392)، نقدبازی؛ جستارهای نقد معماری، نشر کتابکده کسری، مشهد، قیمت: 18.000 تومان

ایمان رئیسی (1390) پشم و لگد؛ از همه نوع، نشر کتابکده کسری، مشهد، قیمت: 14.500 تومان

مونئو، رافائل (1390) اشتیاق تئوریک و استراتژی های طراحی در آثار هشت معمار معاصر، ترجمه ایمان رئیسی و حسام عشقی صنعتی، نشر کتابکده کسری، مشهد، قیمت: 10.000 تومان

کولهاس، رم (1393) "کوچک، متوسط، بزرگ، خیلی بزرگ"، گزیده ترجمه ایمان رئیسی، نشر خاک، اصفهان، قیمت: 22.500 تومان (چاپ سوم)

 

ضمنا به اطلاع می رسانم که کتابهای نشر کسری با 20 درصد تخفیف در سالن 14 ناشران دانشگاهی غرفه 350 و کتاب های نشر خاک در سالن 19 ناشران دانشگاهی غرفه 150 با 10 درصد تخفیف ارائه می شوند.

   + ایمان رئیسی ; ۱۱:۱٤ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۳/٢/۱٦
comment نظرات ()

چاپ سوم کتاب رم کولهاس

کتاب "کوچک، متوسط، بزرگ، خیلی بزرگ" نوشته رم کولهاس، گزیده ترجمه ایمان رئیسی توسط نشر خاک به چاپ سوم رسید. چاپ اول سال 1385، چاپ دوم سال 1387 و چاپ سوم سال 1393.

این کتاب را می توانید از نشر خاک واقع در سالن 19 ناشران دانشگاهی، غرفه 150 با قیمت 20 هزار تومان تهیه نمایید.

   + ایمان رئیسی ; ۱۱:٠٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۳/٢/۱٦
comment نظرات ()

سخنرانی دکتر علیرضا تغابنی در دانشگاه آزاد قزوین به مناسبت روز جهانی معماری

دانشکده معماری دانشگاه آزاد قزوین به مناسبت روز جهانی معماری، برگزار می کند:

سخنران: دکتر علیرضا تغابنی

عنوان سخنرانی: وقتی از تالیف حرف می زنیم، از چه حرف می زنیم؟

مکان: دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، آمفی تئاتر علامه امینی

زمان: پنج شنبه 18-07-1392 ساعت: 10:30 تا 12:30

 

   + ایمان رئیسی ; ۱٠:۱٥ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٢/٧/۱٤
comment نظرات ()

چگونه 70% عملکردها را در 70% فرم ها جا دهیم؟

این مقاله در شماره ی 23 دو-ماهنامه ی همشهری معماری، تابستان 92، صص. 110 تا 113 منتشر شده است. با سپاس از دوست گرانقدرم، آقای مهندس آرش بصیرت، سردبیر محترم وبسایت اتووود، جهت سفارش این مقاله و پیگیری های مربوطه.

 

چگونه 70% عملکردها را در 70% فرم ها جا دهیم؟

ایمان رئیسی، منتقد معماری و استادیار دانشگاه آزاد اسلامی قزوین

 

در عنوان این مقاله نقدی جدی بر اهمیت عملکرد در معماری مطرح شده است. این جمله متعلق به جفری برادبنت است، اما می توان آنرا در مورد معماران معترض به حضور بیش از حد عملکرد در معماری مدرن بکار برد، معمارانی مانند برنارد چومی!

 

اگر مدرنیته را به تعبیر هابرماس یک "پروژه ی ناتمام" بدانیم و یکی از مهمترین ویژگی های مدرنیته را "انتقاد مداوم از سنت و از خودش" (احمدی؛ 1385 : 10) در نظر داشته باشیم، از این طریق همه ی تلاش متفکران بعد از مدرنیته درون این پروژه قرار خواهد گرفت. لذا تلاش دریدا و چومی و آیزنمن و کولهاس و ... در ادامه ی این پروژه معنی می یابد.

ژاک دریدا، فیلسوف پساساختارگرای فرانسوی است که از حدود 1964 میلادی تاثیرات بسیاری بر جهان اندیشه گذاشته‌است. یکی از مفاهیمی که دریدا آنرا شدیدا مورد نقد قرار داد مفهوم حقیقت بود. می‌دانیم که در تفکر سنتی مفهوم حقیقت امری مطلق تلقی می‌شد. بدین معنی که مفهوم مطلقی به اسم حقیقت وجود دارد و ما باید به آن دست پیدا کنیم. ژاک دریدا نقدهایی پیرامون بحث حقیقت عنوان کرده است و از جمله اینکه هیچ حقیقتی فرای دیدگاه‌ها و رویکردها و تعبیرهای ما وجود ندارد و  مفهوم حقیقت را مفهومی نسبی تلقی کرد و این بحث را مطرح کرد که از یک متن نمی توانیم حقیقت و معنای واحد را برداشت کنیم، زیرا که حقیقت امری واحد نیست و به تعداد کسانی که با یک متن مواجه می شوند، برداشت های متفاوتی را از آن متن می‌توان داشت. لذا آن جهان‌بینی یا آن ساختاری را که افلاطون ساخته بود مورد نقد اساسی قرار گرفت. می‌دانیم که افلاطون برجسته ترین فیلسوف دنیای سنت است و بحثی را مطرح کرده تحت عنوان دوآلیته یا جهان دو گانه. او جهان ایده را مطرح کرده که در یک عالمی فراتر از این عالم وجود دارد و در مقابل، جهان سایه که همین جهانی است که در آن زندگی می کنیم و از این طریق تفکر دو‌آلیته را بنیان گذاشت. به این معنا که باید به همه پدیده‌ها به صورت دو قطبی نگاه کنیم و از بین این دو قطب همیشه افلاطون بر یک وجه تاکید می‌نمود، یعنی بین متافیزیک و فیزیک، تاکیدش بر متافیزیک بود. بین گفتار و نوشتار، تاکیدش بر گفتار بود و به همین دلیل رساله‌های فلسفی‌اش را در قالب گفتگو مطرح کرد. بین مرد و زن  تاکید بیشتری بر مرد داشت و یکی از دلایلی که بیش از دوهزار سال در تاریخ بشر، زنان مقام درخوری نداشتند، طبعیت از این تفکر بود. به همین ترتیب رابطه‌ی بین ذهن و جسم،  بالا و پایین، سالم و دیوانه، قوی و ضعیف، راست و چپ، زیبا و زشت و اکثر دوآلیته هایی که شما در ذهنتان ممکن است مرور کنید، به نفع یکی از اینها درنظرگرفته‌شد.

در بحث افلاطون یکی از وجوه تایید می‌شد. اما ژاک دریدا این نگرش را نقد کرد و گفت که هیچ حقیقت مطلقی وجود ندارد و نباید به هیچ چیز ثابتی اعتقاد داشته باشیم و بهتر است این دوآلیته ها را برهم‌زنیم و به گونه‌ای دیگر به این دوگانه‌ها نگاه کنیم و وجوه دومی را که تا به حال به آن توجه نشده است را مورد توجه قرار دهیم. لذا بعد از این می‌بینید که توجه به وجوه دوم زیادتر می‌شود، مثلا حاشیه مهم می‌شود یا دیوانگان اهمیت پیدا می‌کنند.  تا قبل از آن، در کتاب‌های تاریخ پزشکی یا تاریخ فلسفه درباره‌ی انسان‌های سالم بحث می‌شد یا روانشناسی خیلی کم پیشرفت کرده‌بود بخاطر اینکه به دیوانگان و انسان‌های خاص جامعه مثل کولی‌ها، گداها، روسپی‌ها یا زندانیان کمتر پرداخته می‌شد و این مساله نوعی قبح به همراه‌داشت. بعد از این بحث توجه‌کردن به وجه دوم اهمیت پیدا کرد و ژاک دریدا می‌گوید: "باید آن الویت‌هایی که ما در تقابل‌های دوتایی داشتیم را واژگون کنیم و به گونه دیگری به مساله نگاه کنیم. باید این دوگانگی را براساس تضاد و تقابل قرار گرفته است، زیر و رو کنیم." (ضیمران؛ 1379: 22) ژاک دریدا، میشل فوکو، ژیل دلوز و سایر  فیلسوفان پساساختارگرای‌فرانسوی این بحث را پیش بردند. به عنوان نمونه میشل فوکو کتابی در مورد زندانیان نوشته است یا در مورد دیوانگان تحقیق کرده است، ولی تا قبل از آن کسی به این قشرهای جامعه توجه‌ای نمی‌کرد.

نقد واسازانه یا نقد دیکانستراکتیویستی، که ژاک دریدا به طور جدی در مورد‌اش بحث کرده است، هدف اصلی‌اش یافتن تضادهای درون اثر و تحلیل رابطه‌ی اجزای اثر با سایر متون است. سعی من بر این است که در این نوشته برخی از دیدگاه های برنارد چومی را بررسی نمایم. برنارد چومی هم مانند رم کولهاس از فرزندان نسل بعد از ماه می 1968 و تحت تاثیر اندیشه های فیلسوفان چپ فرانسه می باشد. در آن زمان حدود دوازده میلیون کارگر اعتصاب نمودند و بیش از صد کارخانه در فرانسه تعطیل شد. بعد از آن تظاهرات دانشجویی و تحولاتی که در فرانسه به واسطه اعتصابات دانشجویان به وجود آمد،  بسیاری از اندیشه‌های ژاک دریدا و میشل فوکو در جامعه جاری شد. فرهنگ بیتل‌ها یا فرهنگ پاپ که در جامعه رایج شد، تحت تاثیر این تحولات بود.

چومی با این بستر وارد عرصه ی معماری شد. او که متولد 1944 است، در سال 1969 از پلی تکنیک زوریخ فارغ التحصیل شد و بین سال های 1970 تا 1979 در مدرسه ی AA لندن تدریس نمود. در این دوره این مدرسه تحت تاثیر اندیشه های پیتر کوک و گروه آرشیگرام (1) بود، که این گروه هم به دنبال نوعی نگاه تازه به جایگاه عملکرد در معماری بودند. سپس به نیویورک رفت و در سال 1981 کتاب یادداشت های منهتن (Manhattan Transcripts) را نوشت. این کتاب حاصل نوشته های او بین سالهای 1976 تا 1981 است. او بین سالهای 1981 تا 1983 در مدرسه کوپر یونیون نیویورک تدریس نموده است. حضور در کوپر یونیون و تاثیر جان هیدک و  مباحث معماری مفهومی تاثیر ویژه ای بر چومی داشته، بگونه ای که پس از گذشت سی سال همچنان آخرین کتاب او عنوانی از "مفاهیم معماری" دارد و این گرایش به معماری مفهوم محور را به شاگردانش، از جمله مهرداد حدیقی هم منتقل نموده است. سپس در سال 1983 در مسابقه ی طراحی پارک لاویلت شرکت کرد و برنده شد و از آن پس به عنوان یکی از معماران مهم و نظریه پرداز در عرصه ی معماری سه دهه ی گذشته مطرح بوده است. مشارکت در نمایشگاه معماری دیکانستراکتیویست، که در سال 1988 توسط موزه هنر مدرن نیویورک برگزار شد، هم باعث تثبیت موقعیت او به عنوان یک معمار معترض به شرایط جاری شد. همچنین در همین دوره به کانستراکتیویسم شوروی بویژه معمار شاخص آن جنبش، کنستانتین ملنیکف علاقه مند شد. از 1988 تا 2003 رئیس دانشکده معماری دانشگاه کلومبیا بوده و اکنون هم در آنجا تدریس می نماید. او در سال 2001 هم در مسابقه ی طراحی موزه آکروپولیس یونان برنده شد و سال 2009 افتتاح شد.  همچنین او از سال 1994 تا 2010 چهار جلد کتاب با عناوین اصلی رویداد- شهرها (Event-Cities) منتشر کرده است که مجموعه اندیشه ها و آثارش را با هدف بازیابی لبه های معماری در آستانه قرن بیست و یکم شامل می شود. آخرین کتاب منتشر شده ی چومی هم "قرمز یک رنگ نیست" نام گذاری شده است که در سال 2012 منتشر شده است. (2)

دیدگاه نقادانه ی دریدا در حوزه ی معماری توسط چومی و آیزنمن توسعه یافت و مفاهیمی وارد عرصه ی معماری شد که بعضا در تضاد با مفاهیم رایج چند هزار ساله بود. برای چومی "معماری به عنوان ابزاری جهت کشف قلمروهای جدید در جامعه و شناخت جدید" مطرح است. و راه حل او برای رسیدن به قلمروهای جدید رد راه حل های محافظه کارانه است: "معماری تنها با رد و نفی انتظارات محافظه کارانه ی اجتماع است که می تواند خود را نجات دهد؟" (نسبیت؛ 1386 : 144) به عبارت دیگر استراتژی رد یا تناقض به یکی از مهمترین ویژگی های کار چومی تبدیل شد و این روش برخورد با مسائل را تا کنون حفظ نموده است. از سوی دیگر " چومی در پی نقد فرمالیسم است و در برابر این اندیشه که "معماری به مثابه شکلی از دانش را به معماری به مثابه ی صرفا دانش فرم تبدیل می کند"، مقاومت می ورزد. به نظر او، نظریه و نقد معاصر عموما تقلیل گر و محدود به ایدئولوژی هایی همچون فرمالیسم، عملکردگرایی و خردگرایی است." (همانجا، 147)

مفاهیمی از اندیشه ها و آثار چومی که در این نوشتار مورد بررسی قرار خواهد گرفت، عبارت اند از: دیوانگی/ عقل گرایی، فضای رویداد/ عملکرد، معماری باز/ معماری بسته و هزارتو/ هرم.

 

ادامه ی مقاله در فصلنامه همشهری معماری.


   + ایمان رئیسی ; ۱٠:۱٠ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٢/٧/۱٤
comment نظرات ()
← صفحه بعد صفحه قبل →